Waarom ik thuis niet met vaste taakjes werk en niet met geld als beloning
Vaste taakjes hebben me nooit helemaal aangesproken. Niet omdat kinderen geen verantwoordelijkheid zouden moeten dragen — juist wel — maar omdat ik niet wil dat ze leren: dit is mijn taakje en de rest gaat me niet aan.
Ik wil mijn kinderen juist meegeven dat we samen een huishouden dragen. Dat je leert om om je heen te kijken. Dat je ziet wat nodig is. Dat je ervaart dat een huis geen plek is waar dingen vanzelf gebeuren, maar een plek waar iedereen onderdeel is en bijdraagt.
Tegelijk ontdekte ik ook dat het helemaal open laten en hopen dat ze vanzelf dingen oppakken,niet werkte.
Ik vroeg regelmatig: “Wie helpt er met afwassen?” “Wie doet de cavia’s?”
Maar in de praktijk gaf dat vooral frustratie, vooral voor mij.
Niemand voelde zich echt verantwoordelijk en uiteindelijk kwam het vaak toch weer bij mij terecht of had ik het gevoel politieagent te moeten spelen.
Het werk zelf vind ik niet erg om te doen. Maar alles alleen dragen voelt niet fijn. En eigenlijk denk ik dat dat voor kinderen net zo werkt als ze hun vaste taakjes alleen moeten doen: samen iets doen geeft verbinding.
Dus hebben we het anders aangepakt.
We zijn met elkaar gaan zitten voor een soort gezinsvergadering en hebben samen gekeken: wat moet er eigenlijk allemaal gebeuren in huis?
Daarna mocht ieder kind kiezen voor welk onderdeel hij of zij de komende periode verantwoordelijkheid wilde nemen.
Nu is er iemand verantwoordelijk voor de gang boven en de prullenbak (14 jarige), iemand voor het afval beneden (11 jarige) en onze jongste (8)voor het schoonhouden van de wastafel in de badkamer.
Ook kunnen ze iedere week een dag uitkiezen waarop ze verantwoordelijk zijn voor de tafel afruimen en afwassen. Dat doe ik dan met ze samen. (Een moment waarop vaak de mooiste gesprekken ontsaan.)
Aan het einde van de week kijken we samen terug:
Hoe vond je zelf dat het ging?
Heb je eraan gedacht? Moest iemand je herinneren?
Wat zou je volgende week anders doen?
Wat mij verraste, is dat kinderen vaak veel eerlijker en strenger naar zichzelf zijn
dan ik zou zijn.
Dan zeggen ze:
“Ik heb eigenlijk te lang gewacht.” Of: “Volgende week wil ik het netter doen.”
Dat vind ik misschien nog waardevoller dan het taakje zelf.
Want dan gaat het niet meer over controle of belonen, maar over zelfreflectie en eigenaarschap.
We hebben er ook iets aan gekoppeld.
Ik heb uitgelegd dat als we samen verantwoordelijkheid dragen in huis, er voor mij meer ruimte en energie overblijft — ook om buitenshuis te werken.
Daarom krijgen ze een klein bedrag per week.
Niet als beloning voor een taakje.
Maar als ervaring dat als je samen bijdraagt aan een gezin, je ook samen mag delen in wat dat oplevert.
Leren we onze kinderen door het geven van individuele taakjes en zakgeld als beloning eigenlijk niet eerder individualitisch ingesteld te zijn dan socialal te zijn?
Voor mij gaat dit uiteindelijk niet alleen over het huishouden.
Het gaat over een manier van leven
Als we de dingen blijven invullen voor onze kinderen die ze eigenlijk zelf kunnen, leren ze geen waardering maar nemen alles voor lief, leren ze geen zelfstandigheid maar afhankelijkheid en krijgen ze geen eigenwaarde als belangrijk onderdeel zijndevan het geheel.
Het geeft ze waardevolle kwaliteiten, inzichten en gewoontes mee voor de relaties die ze later aangaan in bijvoorbeeld hun liefdesleven en professionele leven.
Ik merk dat er vanuit deze houding ook minder strijd en meer verbinding ontstaat.
Want als ik niet steeds degene ben die controleert, stuurt en beloont, hoeft mijn kind zich daar ook minder tegen af te zetten.
Dan verschuift het gesprek van:
“Je moet dit doen.”
Naar:
“Wat heb jij nodig om dit zelf te kunnen dragen?”
Bovendien zijn de momenten van samen een taak doen, of allemaal tegelijk de taak doen waar je verantwoordelijkheid voor hebt genomen zoveel meer verbinding en gezelligheid!
Misschien dat we als volwassenen soms vergeten dat kinderen graag van betekenis willen zijn en zich onderdeel van een groter geheel willen voelen.
Daarvoor moeten we ze wel de kans geven om fouten te maken, het op hun eigen manier en tempo te doen en moeten we zelf uit de rol van beloner of politieagent stappen.
- Authenticiteit (wat doet het met mij als ik veel alleen moet doen of als afspraken niet nagekomen worden)
- Verantwoordelijkheid geven (dus niet "toch de prullenbak legen omdat je vindt dat het te lang duurt)en
- Positieve feedback (de gezelligheid en warmte van het samen doen, je kind laten ervaren dat het bij kan dragen aan welzijn van de ander, dat je kind fouten mag maken zonder kritiek te ontvangen)
is wat wij als ouders in kunnen zetten om onze kinderen op te laten groeien tot volwassenen met verantwoordelijkheidsgevoel en eigenwaarde.
Kom je moeilijk uit je rol als politieagent?
Ben je moe omdat je het gevoel hebt alles alleen te moeten dragen?
Ben je vaker gefrustreerd en boos naar je kind of partner dan je lief is?
We zijn zelf kinderen van onze eigen verkregen opvoeding en soms zitten triggers diep verborgen achter ervaringen die we ons niet eens bewust herinneren of hebben we gewoontes en emoties doorgekregen vanuit onze moeder-of vaderlijn.
Je hoeft het niet alleen te doen en je bent niet de enige die worstelt, ookal lijkt het achter de ramen van de buren allemaal koek en ei!
Wil je kijken wat er écht speelt?
Maak dan een afspraak voor een individuele- of groepsopstelling.
Mirella Werba
Coach en Opsteller voor Ouders met vragen over Opvoeding en Ouderschap